Certifikimi
Certifikimi / Certifikata ISO
Certifikata vërteton se zbatoni standardin dhe kërkesat e tij — 90% e punës është implementimi. Këtu shpjegojmë pjesën tjetër të historisë: akreditimin, njohjen IAF dhe MLA, zgjedhjen e organit dhe auditimet mbikëqyrëse.
Së pari implementimi — certifikimi vërteton përputhshmërinë
Ta sqarojmë menjëherë: 90% e punës është implementimi. Certifikatën nuk mund ta blini apo ta „rregulloni" — ajo është vetëm konfirmimi i pavarur që sistemi që keni vendosur përmbush vërtet të gjitha kërkesat e standardit. Prandaj fokusi ynë është te vendosja e një sistemi që funksionon në praktikë; kur ajo punë kryhet si duhet, certifikimi bëhet formalitet pa surpriza — një vërtetim i pavarur që zbatoni standardin dhe të gjitha kërkesat e tij.
Rolet e ndara e ruajnë vlerën e certifikatës: ne ju përgatisim (implementim, dokumentacion, trajnime, auditim i brendshëm), ndërsa certifikatën e lëshon një organ i pavarur certifikues. Një konsulent që do ta „vlerësonte" vetë punën e vet nuk do të ishte i pavarur — prandaj këto dy role nuk duhet të jenë kurrë në të njëjtat duar.
Akreditimi, IAF dhe MLA — pse ka rëndësi
Çfarë është akreditimi? Akreditimi është „kontrolli i kontrollorit": organi kombëtar i akreditimit (në Shqipëri DPA, në Kosovë DAK, në Mal të Zi ATCG) kontrollon dhe mbikëqyr punën e organeve certifikuese — paanshmërinë e tyre, kompetencën e auditorëve dhe qëndrueshmërinë e procedurave. Certifikata e një organi pa akreditim për standardin dhe fushën konkrete nuk vlen në tenderë serioz dhe te klientë seriozë.
Çfarë është IAF? IAF (International Accreditation Forum) është shoqata botërore e organeve të akreditimit. Ajo lidh sistemet kombëtare të akreditimit në një rrjet global të vetëm besimi.
Çfarë është MLA? IAF MLA (Multilateral Recognition Arrangement) është marrëveshja shumëpalëshe e njohjes: certifikata e lëshuar nën akreditimin e një anëtareje njihet nga të gjitha të tjerat. Parimi është „certifikuar një herë — pranuar kudo". Në praktikë: certifikata e akredituar e firmës suaj vlen edhe te një klient në Gjermani, Itali apo Emiratet, pa kontrolle të reja. Njohja vlen vetëm brenda fushëveprimit për të cilin organi i akreditimit është nënshkrues: sipas regjistrit të EA-s, DPA (Shqipëri) është nënshkruese e EA MLA-së edhe për certifikimin e sistemeve të menaxhimit, ndërsa DAK (Kosovë) ende nuk është nënshkruese e EA MLA-së — prandaj për tregjet e huaja zgjidhet një organ certifikues i akredituar nga një organ nënshkrues i EA/IAF MLA.
Pse klientët zgjedhin organe të njohura ndërkombëtarisht si TÜV, Bureau Veritas, SGS apo DNV? Për shkak të reputacionit të ndërtuar për dekada — disa nga këto marka kontrollojnë sigurinë dhe cilësinë prej më shumë se një shekulli. Kur klienti juaj sheh në certifikatë një emër që e njeh, kontrolli i furnitorit ka përfunduar para se të fillojë. Ne nuk varemi nga asnjë organ, kështu që ju ndihmojmë të krahasoni ofertat dhe të zgjidhni atë emër që ka më shumë vlerë në tregun TUAJ të synuar.
Pjesa më e madhe e mosmarrëveshjeve në tenderë vjen nga prefiksi kombëtar: i njëjti standard në secilin vend mban emërtimin e vet, kështu që një ofertues nga Serbia ose Bosnja paraqet një certifikatë që „nuk duket e njëjtë“ — edhe pse është i njëjti standard. Për këtë arsye rekomandojmë që në dokumentacionin e tenderit të citohet gjithmonë emërtimi ndërkombëtar — ISO 9001, ISO 14001, ISO/IEC 27001 — sepse atë e njeh çdo ofertues. Emërtimet zyrtare sipas instituteve kombëtare:
Emërtimet zyrtare — sipas instituteve kombëtare të standardizimit
| Tregu | ISO 9001 | ISO 14001 | ISO 45001 | ISO/IEC 27001 | ISO 22000 | ISO 50001 | ISO 13485 | ISO/IEC 17025 | Instituti i standardizimit | Organi i akreditimit |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ndërkombëtar (ISO) | ISO 9001 | ISO 14001 | ISO 45001 | ISO/IEC 27001 | ISO 22000 | ISO 50001 | ISO 13485 | ISO/IEC 17025 | ISO | — |
| Evropa (CEN) | EN ISO 9001 | EN ISO 14001 | EN ISO 45001 | EN ISO/IEC 27001 | EN ISO 22000 | EN ISO 50001 | EN ISO 13485 | EN ISO/IEC 17025 | CEN | — |
| Mali i Zi | MEST EN ISO 9001 | MEST EN ISO 14001 | MEST EN ISO 45001 | MEST ISO/IEC 27001 | MEST EN ISO 22000 | MEST EN ISO 50001 | MEST EN ISO 13485 | MEST ISO/IEC 17025 | ISME | ATCG |
| Serbia | SRPS ISO 9001 | SRPS ISO 14001 | SRPS ISO 45001 | SRPS ISO/IEC 27001 | SRPS ISO 22000 | SRPS ISO 50001 | SRPS ISO 13485 | SRPS ISO/IEC 17025 | ISS | ATS |
| Bosnja dhe Hercegovina | BAS EN ISO 9001 | BAS EN ISO 14001 | BAS EN ISO 45001 | BAS EN ISO/IEC 27001 | BAS EN ISO 22000 | BAS EN ISO 50001 | BAS EN ISO 13485 | BAS EN ISO/IEC 17025 | ISBIH | BATA |
| Kroacia | HRN EN ISO 9001 | HRN EN ISO 14001 | HRN EN ISO 45001 | HRN EN ISO/IEC 27001 | HRN EN ISO 22000 | HRN EN ISO 50001 | HRN EN ISO 13485 | HRN EN ISO/IEC 17025 | HZN | HAA |
| Shqipëria | SSH EN ISO 9001 | SSH EN ISO 14001 | SSH EN ISO 45001 | SSH EN ISO/IEC 27001 | SSH EN ISO 22000 | SSH EN ISO 50001 | SSH EN ISO 13485 | SSH EN ISO/IEC 17025 | DPS | DPA |
| Maqedonia e Veriut | MKS EN ISO 9001 | MKS EN ISO 14001 | MKS EN ISO 45001 | MKS EN ISO/IEC 27001 | MKS EN ISO 22000 | MKS EN ISO 50001 | MKS EN ISO 13485 | MKS EN ISO/IEC 17025 | ISRSM | IARNM |
| Kosova | SK EN ISO 9001 | SK EN ISO 14001 | SK EN ISO 45001 | SK EN ISO/IEC 27001 | SK EN ISO 22000 | SK EN ISO 50001 | SK EN ISO 13485 | SK EN ISO/IEC 17025 | AKS | DAK |
Emërtimet janë paraqitur pa vitin e botimit me qëllim: viti në emërtimin kombëtar është viti i adoptimit kombëtar, jo viti i botimit ISO, ndaj ndryshon nga vendi në vend. MEST EN ISO 9001:2016, SRPS ISO 9001:2015 dhe BAS EN ISO 9001:2015 janë një e i njëjti standard — ISO 9001:2015. E njëjta vlen për ISO/IEC 27001:2022, i adoptuar në Mal të Zi si MEST ISO/IEC 27001:2023.
Në një prokurim publik kërkohej „MEST EN ISO 9001:2016“, ndërsa ofertuesi paraqiti një certifikatë ku shkruan „ISO 9001:2015“ — dhe pyetja vjen menjëherë: a është oferta e papërshtatshme? Nuk është.
Është një e i njëjti standard: 2015 është viti i botimit ndërkombëtar, 2016 viti kur Mali i Zi adoptoi të njëjtin botim në katalogun e vet kombëtar. Nuk është standard tjetër, nuk është version më i vjetër dhe nuk është bazë për refuzimin e ofertës.
Ricertifikimi
Cikli certifikues zgjat tre vjet dhe gjithmonë duket kështu:
Pajtueshmëria me të gjitha kërkesat
Sistemi është implementuar dhe zbatuar: dokumentacioni, trajnimet, auditimi i brendshëm dhe rishikimi nga drejtuesit janë përfunduar. Pa këtë nuk shkohet në certifikim.
Zgjedhja e organit dhe kontrata trevjeçare
Krahasojmë organe të akredituara (akreditimi për standardin dhe fushën, njohja, çmimi i gjithë ciklit) dhe nënshkruajmë një kontratë që mbulon të gjithë ciklin trevjeçar — auditimi certifikues, të dyja mbikëqyrjet vjetore dhe ricertifikimi në fund përcaktohen paraprakisht me një kontratë të vetme.
Faza 1 — shqyrtimi i dokumentacionit dhe gatishmërisë
Auditori, para vizitës në terren, analizon dokumentacionin tuaj (politikat, procedurat, evidencat) dhe vlerëson nëse sistemi i mbulon të gjitha kërkesat e standardit. Viziton lokacionin, kontrollon pajtueshmërinë ligjore dhe kontekstin e organizatës, dhe bashkë me ju cakton planin dhe fushëveprimin e auditimit të Fazës 2. Boshllëqet eventuale eliminohen para auditimit kryesor — pa surpriza në fazën e dytë.
Faza 2 — auditimi certifikues në terren
Auditori kontrollon zbatimin në praktikë: takimi hyrës, intervista me punonjës në të gjitha nivelet, vëzhgim i drejtpërdrejtë i proceseve, marrje mostrash evidencash dhe dëshmish nga e kaluara, kontroll i objektivave të matshëm dhe të auditimit të brendshëm, dhe takimi përmbyllës ku i paraqet gjetjet me gojë para raportit me shkrim.
Mbyllja e gjetjeve → CERTIFIKATA
Certifikata lëshohet vetëm pas eliminimit të të gjitha mospajtueshmërive — me vlefshmëri 3 vjeçare.
Dy auditime vjetore mbikëqyrëse
Kontrata trevjeçare detyron DY mbikëqyrje vjetore (një herë në vit, në vitin e dytë dhe të tretë të ciklit) — auditime më të shkurtra që kontrollojnë nëse sistemi vazhdon të funksionojë në praktikë. Mbikëqyrja që nuk mbahet brenda afatit do të thotë pezullim, e më pas tërheqje e certifikatës.
Ricertifikimi
Para përfundimit të vitit të tretë, auditimi i ricertifikimit e rinovon certifikatën dhe cikli fillon nga e para.
Sa kushton i gjithë cikli?
Çmimi varet para së gjithash nga madhësia e organizatës, numri i lokacioneve dhe kompleksiteti i proceseve — jo nga emri i standardit. Për certifikimin fillestar (auditimi Stage 1 + Stage 2) pranë një organi të akredituar, përafërsisht: një firmë e vogël me një të punësuar ~1.100–1.400 euro, ndërsa një organizatë e madhe me mbi 500 të punësuar dhe disa filiale (për shembull një bankë) 5.000–12.000+ euro. Çdo auditim mbikëqyrës vjetor faturohet veçmas dhe zakonisht arrin rreth 70–80% të çmimit të certifikimit: nëse certifikimi ISO/IEC 27001 pranë një organi gjerman, zviceran ose austriak kushton ~1.500 euro, një auditim mbikëqyrës mund të kalojë 1.000 euro. Kur certifikohen njëkohësisht disa standarde si sistem i integruar (ISO 9001 + 14001 + 45001), kostoja e ciklit nuk rritet në proporcion me numrin e standardeve — auditimi i kombinuar kërkon më pak kohë auditori për standard.
Harta e standardeve — çfarë zbatojmë
Gjithçka që zbatojmë dhe përgatisim për certifikim, në një vend. Certifikatën nuk e lëshojmë ne — e lëshon një organ i pavarur i akredituar certifikues, ndërsa ne ju çojmë deri te ai. Klikoni një standard për detaje — çfarë përfshin, kujt i duhet dhe sa zgjat zbatimi.
Menaxhimi dhe organizimi9
Informacioni dhe IT6
Siguria ushqimore3
Laboratorët dhe mjekësia4
Shërbime dhe certifikime të tjera3
Nuk e shihni standardin tuaj? Punojmë edhe me ata që nuk janë në listë — dërgoni një kërkesë ose hapni pasqyrën e plotë me përshkrime.
Çfarë bën saktësisht auditori në auditimin certifikues
Auditori nuk është „inspektor që kërkon gabime" — ai mbledh dëshmi që sistemi funksionon vërtet ashtu siç e keni përshkruar. Konkretisht, në terren:
Kontrollon nëse politikat, procedurat dhe evidencat i mbulojnë të gjitha kërkesat e standardit dhe nëse mbahen vërtet në praktikë, jo vetëm në letër.
Intervistorë njerëz në të gjitha nivelet — nga drejtimi te operativët — për të kontrolluar nëse e kuptojnë rolin e tyre në sistem, jo vetëm drejtimi.
Ndjek si kryhet vërtet puna: prodhimi, ofrimi i shërbimit, magazinimi, trajtimi i ankesave — krahasimi i procedurës me praktikën.
Zgjedh rastësisht evidenca nga periudha e kaluar (porosi, trajnime, matje, masa korrigjuese) për të kontrolluar qëndrueshmërinë e zbatimit nëpër kohë.
Në çdo auditim të radhës kthehet te mospajtueshmëritë e mëparshme dhe kontrollon nëse shkaqet janë eliminuar vërtet, jo vetëm arnuar përkohësisht.
Klasifikon gjetjet (vëzhgim, mospajtueshmëri e vogël ose e madhe), i paraqet me gojë në takimin përmbyllës, e më pas dorëzon raportin me shkrim me afate për masat korrigjuese.
Si ju ndihmojmë
E sjellim sistemin në një gjendje ku auditimi është formalitet: dokumentacion, zbatim, trajnime, auditim i brendshëm.
Krahasojmë akreditimet, reputacionin dhe çmimin total të ciklit — pa komisione dhe pa duar të lidhura. Me kërkesë të klientit marrim pjesë edhe në auditimin vetë dhe qëndrojmë pranë jush gjatë gjithë procesit.
Shërbim i veçantë: jemi me ju në auditimin e Fazës 1 dhe Fazës 2 dhe në komunikimin me auditorët deri në mbylljen e gjetjeve.
Shërbim i veçantë: auditime të brendshme vjetore dhe përgatitje e synuar para çdo auditimi mbikëqyrës — që certifikata të mos vihet kurrë në pikëpyetje.
Pyetje dhe përgjigje — shenjat dhe kushtet në tenderë
Në tender shkruhet MEST EN ISO 9001, ndërsa certifikata ime thotë ISO 9001:2015 — a është i njëjti standard?
Po. MEST është emërtimi kombëtar malazez, EN ai evropian — bëhet fjalë për të njëjtin standard ndërkombëtar, thjesht të marrë në katalogun kombëtar me një prefiks vendas. Përmbajtja, klauzolat dhe të gjitha kërkesat janë identike, ndërsa viti në emërtim si rregull mbetet i njëjtë me botimin origjinal ndërkombëtar që merret.
Si të kontrolloj nëse organi certifikues është i akredituar?
Fushëveprimi i akreditimit është informacion publik: kontrollohet në regjistrin e organit kombëtar të akreditimit — DPA (Shqipëri), DAK (Kosovë), ATCG (Mal i Zi), ATS (Serbi), BATA (BiH), HAA (Kroaci), DAkkS (Gjermani), Akkreditierung Austria (Austri), COFRAC (Francë), ACCREDIA (Itali) — ose të organit të vendit nga vjen organi certifikues, nëse është anëtar i IAF-it. Kontrolloni që akreditimi të mbulojë pikërisht standardin e kërkuar dhe fushën tuaj të veprimtarisë — do ta kontrollojmë me kënaqësi për ju.
A mund porositësi të refuzojë një certifikatë të paakredituar?
Në praktikë po — tenderët si rregull kërkojnë një certifikatë të vlefshme të akredituar, ndërsa ajo e paakredituar nuk ofron garanci kontrolli të pavarur. Prandaj rekomandojmë ekskluzivisht certifikim të akredituar.
Çfarë ndodh nëse humbas mbikëqyrjen vjetore?
Auditimet mbikëqyrëse janë detyrim kontraktual pranë të gjitha organeve certifikuese. Mbikëqyrja e humbur çon në pezullim, e më pas në tërheqje të certifikatës — që në tender do të thotë se nuk e keni certifikatën.
Sa zgjat gjithsej rruga deri te certifikata?
Implementimi 3–8 muaj (në varësi të standardit dhe organizatës) plus auditimi certifikues. Certifikata lëshohet vetëm kur sistemi është në pajtueshmëri me të gjitha kërkesat e standardit — jo më herët.
Cilat janë emërtimet kombëtare të të njëjtit standard në region?
Për ISO 9001: Mali i Zi MEST EN ISO 9001:2016 (ISME), Serbia SRPS ISO 9001:2015 (ISS), Bosnja dhe Hercegovina BAS EN ISO 9001:2015 (ISBIH), Kroacia HRN EN ISO 9001:2015 (HZN), Shqipëria SSH EN ISO 9001:2015 (DPS), Kosova SK EN ISO 9001:2016 (AKS), Evropa EN ISO 9001:2015 (CEN), ndërkombëtar ISO 9001:2015. Ndryshon vetëm prefiksi, kurrë kërkesat. E njëjta vlen për çdo standard nga pasqyra e standardeve.
Çfarë ndodh nëse organi certifikues humb akreditimin?
Certifikatat e lëshuara nën atë akreditim humbin vlefshmërinë dhe në tender nuk pranohen më — procesi duhet përsëritur pranë një organi tjetër, të akredituar. Kjo ka ndodhur, si rregull pranë organeve më të vogla vendore me çmimin më të ulët. Për këtë arsye, para nënshkrimit verifikojmë sa kohë organi mban akreditimin për standardin dhe fushën tuaj: kursimi i disa qindra eurove nuk ia vlen rrezikut që certifikata të mbetet pa vlerë.
Kam blerë një certifikatë, por nuk jam i sigurt se zbatojmë vërtet ndonjë gjë — çfarë tani?
Ndodh më shpesh sesa mendohet. Së pari verifikojmë nëse organi që e lëshoi është i akredituar për atë standard dhe fushë, pastaj një paraauditim i shkurtër përcakton sa përputhet vërtet sistemi me kërkesat. Nëse certifikata është e vlefshme, plotësojmë ato që mungojnë para auditimit të parë mbikëqyrës; nëse nuk është, planifikojmë certifikim të rregullt pranë një organi të akredituar. Një pamje të përafërt mund ta merrni edhe vetë, përmes vetëvlerësimit në fund të secilës faqe standardi.
Ku mund të shoh të gjitha standardet që implementoni?
Në pasqyrën e standardeve ISO, ku standardet janë grupuar sipas fushave dhe secili ka faqen e vet me kërkesat, fazat e implementimit, kostot dhe një vetëvlerësim falas. Më të kërkuarat janë ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO/IEC 27001 dhe HACCP. Nëse kërkohen disa standarde njëherësh, shihni sistemin e integruar të menaxhimit.
Lidhja me standardet e ngjashme
Të lidhura:
Standardet që implementojmë
Disa nga referencat tona
Mbi 400 organizata në Mal të Zi dhe rajon e kanë kaluar implementimin me ne — nga bankat dhe organet shtetërore te prodhimi, IT-ja, laboratorët dhe mikpritja.
Këta janë vetëm disa nga klientët tanë. Më shumë për ne →
Me ne deri te certifikata
Na tregoni standardin dhe veprimtarinë — do të hartojmë një plan implementimi dhe do të krahasojmë në mënyrë të pavarur organet e akredituara certifikuese për ju. Na telefononi ose dërgoni një kërkesë — përgjigjemi brenda 24 orësh.