ISO 21500:2021 dhe ISO 21502:2020 · Shqipëria dhe Mali i Zi
ISO 21500 — menaxhimi i projekteve në praktikë
ISO 21500 dhe ISO 21502 janë një familje udhëzimesh për menaxhimin e projekteve, programeve dhe portofoleve. Nuk certifikohen, por japin gjuhë të përbashkët dhe rregull në punën që më shpesh drejtohet me email dhe marrëveshje në lëvizje.
Çfarë është ISO 21500?
ISO 21500:2021 jep kontekstin dhe konceptet: çfarë është projekti, programi, portofoli dhe si lidhen me strategjinë dhe mënyrën si drejtohet organizata. Udhëzimet praktike për drejtimin e një projekti të vetëm kaluan në ISO 21502:2020 — aty janë rolet, planifikimi, kontrolli, menaxhimi i rreziqeve dhe ndryshimeve, raportimi dhe mbyllja.
Deri në vitin 2021, ISO 21500 ishte „udhëzim për menaxhimin e projekteve“, prandaj në tekste më të vjetra dhe në ndonjë tender quhet ende kështu. Prej këtu ngatërresa — kërkohet ISO 21500, por nënkuptohet ajo që tani është ISO 21502. Bashkë me to shkojnë edhe ISO 21503 (programet), ISO 21504 (portofolet), ISO 21505 (qeverisja), ISO 21508 (menaxhimi i vlerës së fituar) dhe ISO 21511 (struktura e ndarjes së punës).
Si duket zbatimi
Te udhëzimet nuk ka auditim në fund, prandaj qëllimi është tjetër: që projektet të drejtohen njësoj pavarësisht kush i drejton. Në praktikë duket kështu:
Cikli i jetës së projektit
ISO 21502 ndjek logjikën që çdo projekt e ka gjithsesi — vetëm kërkon që çdo hap të ketë pronar dhe regjistrim:
Nisja
Karta e projektit: pse bëhet, cili është rezultati, kush është sponsori dhe kush menaxheri, cilat janë kufijtë e fushëveprimit.
Planifikimi
Ndarja e punës, renditja dhe afatet, burimet, buxheti, plani i komunikimit dhe regjistri i parë i rreziqeve.
Ekzekutimi
Puna mbi rezultatet, drejtimi i ekipit, furnitorëve dhe i asaj që është rënë dakord me sponsorin.
Kontrolli
Krahasimi i reales me të planifikuarën, menaxhimi i ndryshimeve dhe rreziqeve, raportimi dhe vendimet në pikat e kontrollit.
Mbyllja
Dorëzimi, llogaria përfundimtare, vlerësimi i arritjeve dhe mësimet e nxjerra për projektet e ardhshme.
Çfarë fitohet realisht
ISO 21500 nuk certifikohet, por zbatimi shihet dhe mund të tregohet:
Mënyrë e brendshme e drejtimit të projekteve në përputhje me ISO 21502 — një dokument i shkurtër që njerëzit e hapin realisht, jo një manual prej njëqind faqesh.
Karta, plani, regjistri i rreziqeve, regjistri i ndryshimeve dhe raportet, të plotësuara në projektet tuaja.
Menaxherë projektesh dhe sponsorë që e njohin rolin e tyre — dhe mund ta tregojnë me vërtetim trajnimi.
Të njëjtat regjistrime mbulojnë planifikimin, projektimin dhe zhvillimin, si dhe menaxhimin e ndryshimeve në auditimin e certifikimit.
Regjistrime nga mbyllja e projekteve që përdoren realisht në planifikimin e punës tjetër.
Përparësitë e zbatimit
Pavarësisht kush e drejton projektin, dokumentet, pikat e vendimmarrjes dhe raportet duken njësoj — kështu gjendja shihet pa mbledhje.
Rreziqet dhe ndryshimet kapen sa janë të lira, jo kur kalohet afati.
Sponsori vendos, menaxheri drejton, ekipi zbaton — pa diskutime se kush duhej të bënte çfarë.
Një kartë, plan dhe raporte të rregullta janë ajo që dallon kontraktorin të cilit i besohet nga ai që dërgon premtime.
Planifikimi, projektimi dhe zhvillimi, si dhe menaxhimi i ndryshimeve në ISO 9001 kërkojnë pikërisht këto regjistrime.
Mësimet e nxjerra dhe shabllonet mbeten në kompani kur njerëzit kalojnë në një projekt tjetër.
Skenar ilustrues dhe tipik që e dëgjojmë shpesh nga klientët — nuk përfaqëson një klient konkret të emërtuar.
“Projektet i drejtonim me kujtesë dhe me email — derisa i drejtonte një njeri, disi funksiononte. Tani çdo projekt ka kartë, një sponsor që vendos për fushëveprimin dhe një raport të shkurtër çdo javë. Ndryshimet vijnë ende, por e dimë sa kushtojnë dhe kush i miraton, prandaj afati nuk zhvendoset në heshtje.”
— skenar i shpeshtë i klientëve tanë
Trajnime për menaxherët e projekteve, anëtarët e ekipeve dhe sponsorët — karta e projektit, planifikimi dhe vlerësimi, regjistri i rreziqeve, menaxhimi i ndryshimeve dhe raportimi sipas ISO 21502. I mbajmë drejtpërdrejt në Podgoricë dhe Bijelo Polje, si dhe online për Shqipërinë dhe Malin e Zi.
Pyetje të shpeshta për ISO 21500
A mund të certifikohet një kompani sipas ISO 21500?
Jo. ISO 21500 dhe ISO 21502 janë shkruar si udhëzime — nuk kanë kërkesa që auditori t’i vlerësojë, prandaj asnjë organ certifikimi i akredituar nuk u lëshon organizatave certifikatë sipas tyre. Ajo që certifikohet janë njerëzit, përmes trajnimeve dhe provimeve të skemave private, dhe kjo është vërtetim i njohurive të personit, jo i sistemit të kompanisë.
Cili është dallimi mes ISO 21500 dhe ISO 21502?
ISO 21500:2021 jep kontekstin dhe konceptet — projekti, programi, portofoli dhe lidhja e tyre me strategjinë. ISO 21502:2020 jep udhëzime për drejtimin e një projekti konkret: rolet, planifikimi, kontrolli, rreziqet, ndryshimet dhe mbyllja. Në praktikë punohet sipas ISO 21502, ndërsa ISO 21500 shpjegon ku qëndron kjo në organizatë.
A i zëvendëson ISO 21500 metodologjitë si PMBOK apo PRINCE2?
Jo. ISO jep një kuadër neutral dhe fjalor të përbashkët, ndërsa metodologjitë japin përpunim të detajuar dhe skema certifikimi për individët. Nëse punoni tashmë sipas njërës prej tyre, ISO 21502 përdoret si kontroll që asgjë e rëndësishme të mos ketë mbetur jashtë, jo si zëvendësim.
Punojmë sipas ISO 9001 — a na nevojitet edhe kjo?
ISO 9001 kërkon të planifikoni, të menaxhoni ndryshimet dhe të mbani regjistrime për projektimin dhe zhvillimin, por nuk thotë si drejtohet një projekt. ISO 21502 plotëson pikërisht këtë boshllëk, prandaj të dy përshtaten mirë: njëri kërkon provën, tjetri jep mënyrën e punës që e prodhon.
Sa kushton zbatimi dhe trajnimi?
Varet nga numri i projekteve dhe i njerëzve për t’u trajnuar, dhe nga sa dokumentacion ekzistues keni. Dërgoni një përshkrim të shkurtër të mënyrës si i drejtoni projektet tani për një ofertë orientuese.
📋 Kontrolloni çmimin e saktë për organizatën tuaj →„Certifikata ISO 21500“ — pse nuk ekziston
Kur kërkohet certifikatë ISO 21500, kërkohet diçka që nuk ekziston si certifikim i akredituar. Standardi është shkruar si udhëzim: nuk ka kërkesa („organizata duhet…“), prandaj nuk ka asgjë që auditori të mund ta vlerësojë si të plotësuar apo jo.
Ajo që ekziston realisht: certifikata personale që pjesëmarrësit i marrin pas trajnimit dhe provimit — vërtetim i njohurive të personit, jo i sistemit të organizatës. Dhe certifikata ISO 9001, në fushëveprimin e së cilës shihet se planifikimi, projektimi dhe zhvillimi, si dhe menaxhimi i ndryshimeve funksionojnë realisht. Nëse porositësi kërkon shprehimisht „ISO 21500“, në ofertë shënohet se metodologjia e menaxhimit të projekteve është në përputhje me ISO 21502, me shabllonet dhe certifikatat e njerëzve që drejtojnë projektin bashkëngjitur.
Veprimtaria jonë është zbatimi i standardeve në praktikë dhe trajnimi i njerëzve: ngremë mënyrën e drejtimit të projekteve dhe trajnojmë ata që i drejtojnë. Çfarë do të thotë certifikimi dhe si duket te standardet që certifikohen, lexoni në faqen Certifikimi / certifikata ISO, ndërsa për shënimet në tenderë në faqen Standardet ISO në tenderë.
Lidhja me standardet e ngjashme
ISO 9001 kërkon regjistrime që kjo mënyrë pune i prodhon gjithsesi, ISO 31000 jep metodologjinë për regjistrin e rreziqeve, ndërsa ISO 20000-1 dhe ISO 27001 në projektet IT zbatohen pikërisht përmes qasjes projektuese.
Sektorët ku kjo qasje kërkohet më shpesh:
Më shumë për sistemin e integruar të menaxhimit
Sistemi i integruar i menaxhimit (IMS) bashkon dy ose më shumë standarde ISO — për shembull ISO 21500 me ISO 9001 ose ISO 14001 — në një kuadër të përbashkët dokumentacioni, objektivash dhe auditimesh të brendshme, në vend që çdo standard të jetojë në procedurën e vet paralele.
Një strukturë e vetme (struktura e nivelit të lartë — HLS) që ndajnë të gjitha standardet moderne ISO. Falë saj, politika e cilësisë, menaxhimi i rreziqeve, auditimet e brendshme dhe rishikimi nga drejtimi mund të jenë të përbashkëta për disa standarde njëherësh.
Çdo standard më vete zgjidh një pjesë të veprimtarisë — cilësinë, mjedisin, sigurinë, informacionin. Kur organizata zbaton disa prej tyre, sistemet e ndara shpejt dyfishojnë të njëjtin dokumentacion dhe të njëjtët auditorë.
Më pak dyfishim procedurash, menaxhim më i thjeshtë, mbikëqyrje më e fortë e proceseve, përdorim më efikas i burimeve dhe përgatitje më e lehtë për auditimin e kombinuar të certifikimit.
ISO 21500 mund të zbatohet më vete ose si pjesë e një sistemi të integruar — vendimi varet nga numri i standardeve që synoni dhe nëse i zbatoni njëkohësisht apo gradualisht.
Disa nga referencat tona
Mbi 400 organizata në Mal të Zi dhe rajon e kanë kaluar implementimin me ne — nga bankat dhe organet shtetërore te prodhimi, IT-ja, laboratorët dhe mikpritja.
Këta janë vetëm disa nga klientët tanë. Më shumë për ne →
Kërkoni konsultë falas
Do të vlerësojmë vëllimin e punës dhe do të propozojmë një plan dhe buxhet realist për organizatën tuaj. Na telefononi ose dërgoni një kërkesë — përgjigjemi brenda 24 orësh.