ISO 37001:2025 · Shqipëria dhe Mali i Zi
Implementimi i standardit ISO 37001 në Shqipëri dhe Mal të Zi
ISO 37001 është standard certifikues për sistemin e menaxhimit kundër ryshfetit (anti-bribery management system). Ndihmon organizatën të vendosë kontrolle të arsyeshme dhe proporcionale për parandalimin, zbulimin dhe reagimin ndaj ryshfetit — dhe ta dëshmojë këtë në mënyrë të dokumentuar te partnerët, investitorët dhe porositësit.
Çfarë është ISO 37001?
ISO 37001 është një standard ndërkombëtar që përcakton kërkesat për një sistem menaxhimi kundër ryshfetit: politikë, vlerësim të rrezikut të ryshfetit, kontrolle mbi proceset financiare dhe jofinanciare, analizë të thelluar (due diligence) të partnerëve dhe palëve të treta, trajnime të punonjësve dhe kanale të mbrojtura për raportimin e sjelljeve të dyshimta.
Standardi nuk pretendon dhe nuk mund të pretendojë se garanton mungesën totale të ryshfetit në organizatë — qëllimi i tij është të vendosë një sistem kontrollesh të arsyeshëm, të dokumentuar dhe të verifikueshëm, proporcional me madhësinë dhe rrezikun e organizatës, që zvogëlon mundësinë e ndodhjes së ryshfetit dhe mundëson reagim të shpejtë nëse lind dyshimi.
Për kë është relevant?
Standardi kërkohet veçanërisht nga organizatat e ekspozuara ndaj rrezikut të shtuar të ryshfetit dhe korrupsionit:
Organizata që disponojnë fonde publike ose bashkëpunojnë me organe shtetërore.
Firma të cilave porositësit (vendas dhe ndërkombëtarë) u kërkojnë dëshmi për kontrolle të brendshme kundër korrupsionit.
Organizata që bashkëpunojnë me partnerë nga juridiksione me ligje të rrepta kundër korrupsionit (p.sh. UK Bribery Act, US FCPA).
Sektori financiar, energjetika, ndërtimtaria dhe veprimtari të tjera me rrezik historikisht të lartë korrupsioni.
Objektivat kryesore dhe kontrollet tipike
Sistemi i menaxhimit kundër ryshfetit ndërtohet rreth disa objektivave: politikë e qartë dhe përkushtim i drejtimit të lartë, vlerësim i rrezikut të ryshfetit sipas proceseve dhe partnerëve, kontrolle mbi dhuratat, mikpritjen, donacionet dhe sponsorizimet, analizë e thelluar e ndërmjetësve, furnitorëve dhe partnerëve të biznesit, kontrolle financiare që e vështirësojnë fshehjen e pagesave të parregullta, trajnime të punonjësve të përshtatura sipas ekspozimit të tyre ndaj rrezikut, si dhe një kanal i pavarur për raportimin e dyshimeve për ryshfet, me mbrojtje të personave që raportojnë.
Fazat e implementimit
Fazat reale nëpër të cilat e udhëheqim çdo projekt të futjes së standardit ISO 37001 — nga përgatitja deri te certifikata, e cila vjen vetëm në fund:
Lidhja me qeverisjen, pajtueshmërinë dhe rreziqet
ISO 37001 rrallë shihet i izoluar — sjell më shumë vlerë si pjesë e një sistemi më të gjerë qeverisjeje (qeverisje korporative), pajtueshmërie me rregulloret dhe menaxhimi të rrezikut. Politika kundër ryshfetit mbështetet në të njëjtin kuadër vlerësimi rreziku si ISO 31000, ndan strukturën dhe kanalet e raportimit me ISO 37301 (pajtueshmëria), ndërsa kontrollet e brendshme lidhen natyrshëm me qasjen procedurale të ISO 9001. Për organizatat që kanë tashmë njërin prej këtyre sistemeve, shtimi i ISO 37001 është zakonisht më i shpejtë dhe më i lirë sesa futja nga zeroja.
Rruga drejt certifikatës
Certifikimi sipas modelit standard me dy faza, nga një organ i akredituar.
Sistemi është implementuar dhe zbatuar në praktikë — kontrollet janë vendosur, është kryer auditimi i brendshëm dhe rishikimi nga drejtuesit.
Organi certifikues kontrollon dokumentacionin e sistemit dhe gatishmërinë për auditimin kryesor.
Kontroll i zbatimit në praktikë: intervista, shqyrtim i kontrolleve dhe evidencave. Certifikatën e lëshon një organ certifikues i pavarur dhe i akredituar — ne ju përgatisim dhe ju shoqërojmë gjatë auditimit.
Pas mbylljes së mospajtueshmërive, lëshohet certifikata me vlefshmëri 3 vjeçare. Rekomandojmë vetëm organe certifikuese të akredituara.
Kontrolle vjetore mbikëqyrëse dhe ricertifikim në vitin e tretë.
Përfitimet e zbatimit të standardit
Sistemi i dokumentuar i kontrolleve zvogëlon ekspozimin e organizatës dhe drejtuesve të saj.
Gjithnjë e më shumë porositës dhe partnerë ndërkombëtarë kërkojnë dëshmi për kontrolle kundër korrupsionit.
Punonjësit dinë çfarë lejohet dhe çfarë jo, dhe kanë një mënyrë të sigurt për të raportuar dyshimet.
Lidhet natyrshëm me ISO 9001, ISO 37301 dhe ISO 31000.
Lidhja me standardet e ngjashme
ISO 37301 (pajtueshmëria) është çifti më natyral — ndajnë strukturën dhe kanalet e raportimit. ISO 31000 jep metodologjinë e vlerësimit të rrezikut, ndërsa ISO 9001 kuadrin procedural të organizatës.
Ofrojmë trajnime për zbatimin e kontrolleve ISO 37001 dhe njohjen e rreziqeve të ryshfetit.
Pyetje të shpeshta rreth ISO 37001
A vlen ende certifikata sipas ISO 37001:2016?
Vetëm deri më 28 shkurt 2027. ISO 37001:2025 u publikua në shkurt 2025, dhe sipas rregullave të kalimit (IAF MD 30:2025), nga 31 gushti 2026 certifikimi fillestar dhe ricertifikimi kryhen vetëm sipas versionit 2025. Organizatat me certifikatë sipas versionit 2016 duhet të kalojnë deri më 28 shkurt 2027 — gjatë auditimit të rregullt mbikëqyrës ose në një auditim të veçantë për kalimin. Ndryshimet nuk janë të gjera: kultura e pajtueshmërisë, ndryshimet klimatike, konflikti i interesit dhe një nocion më i qartë i funksionit kundër ryshfetit.
A e garanton certifikata ISO 37001 që në organizatë nuk ka ryshfet?
Jo. Certifikata konfirmon që organizata ka vendosur një sistem të arsyeshëm kontrollesh për parandalimin, zbulimin dhe reagimin ndaj ryshfetit — nuk garanton mungesën e çdo shkeljeje individuale dhe nuk zëvendëson përgjegjësinë ligjore.
Për kë është më relevant ISO 37001?
Për organizatat e ekspozuara ndaj rrezikut të ryshfetit: ndërmarrje publike, kompani që marrin pjesë në tenderë, eksportues, firma me partnerë të huaj dhe ato që veprojnë në sektorë të rregulluar.
Si dallon ISO 37001 nga ISO 37301?
ISO 37001 fokusohet ekskluzivisht te ryshfeti dhe korrupsioni; ISO 37301 mbulon pajtueshmërinë me të gjitha detyrimet ligjore dhe rregullatore. Standardet plotësohen mirë me njëri-tjetrin dhe mund të implementohen së bashku.
Sa zgjat implementimi i ISO 37001?
Në varësi të madhësisë dhe ekspozimit ndaj rrezikut, zakonisht 3 deri në 5 muaj — nga vlerësimi i rrezikut të ryshfetit deri te gatishmëria për auditimin certifikues. Për sisteme të mëdha — mbi 500 të punësuar, disa lokacione ose sistem i integruar me disa standarde — projekti realisht zgjat mbi një vit; edhe këta klientë i udhëheqim.
Sa kushton implementimi i ISO 37001?
Nuk ka çmim fiks që vlen për të gjithë — kostoja varet nga veprimtaria e organizatës, madhësia e saj dhe gjendja aktuale e sistemit. Na dërgoni një përshkrim të shkurtër të organizatës suaj dhe do të përgatisim falas një ofertë orientuese të përshtatur për ju.
📋 Kontrolloni çmimin e saktë për organizatën tuaj →Kontrolloni gatishmërinë e organizatës suaj
Përgjigjuni disa pyetjeve dhe merrni një vlerësim orientues të nivelit aktual të gatishmërisë së organizatës suaj (ISO 37001).
Ky vetëvlerësim jep vetëm një rezultat orientues të gatishmërisë. Nuk përbën certifikim, auditim zyrtar apo konfirmim formal të përputhshmërisë.
ISO 37001:2025 — versioni i ri dhe afati për kalimin
Botimi i dytë i standardit u publikua në shkurt 2025 dhe zëvendësoi ISO 37001:2016 së bashku me amendamentin e vitit 2024. Sipas rregullave të kalimit (IAF MD 30:2025), nga 31 gushti 2026 certifikimi fillestar dhe ricertifikimi kryhen vetëm sipas versionit të ri, ndërsa të gjitha organizatat e certifikuara duhet të kalojnë deri më 28 shkurt 2027. Pas kësaj date, certifikatat sipas versionit 2016 nuk vlejnë më.
Çfarë ndryshon
- Kultura e pajtueshmërisë — organizata zhvillon dhe ruan një kulturë kundër ryshfetit në të gjitha nivelet, jo vetëm një politikë të shkruar.
- Ndryshimet klimatike — shqyrtohen në kontekstin e organizatës dhe në pritshmëritë e palëve të interesuara, si në standardet e tjera ISO të sistemeve të menaxhimit.
- Konflikti i interesit — është rregulluar më qartë si identifikohet, raportohet dhe zgjidhet.
- Funksioni kundër ryshfetit (anti-bribery function) — nocioni i këtij funksioni është sqaruar.
- Struktura e harmonizuar — terminologjia e njësuar me standardet e tjera e lehtëson integrimin me ISO 37301 dhe ISO 9001.
Ndryshimet nuk janë të gjera: kush ka një sistem të rregulluar sipas versionit 2016, kalimin e kufizon në plotësimin e dokumentacionit dhe në dëshminë se kërkesat e reja zbatohen.
Keni certifikatë sipas versionit 2016? Afati është 28 shkurt 2027
Kalimi nuk është projekt i ri nga zeroja — sistemi juaj mbetet, plotësohet ajo që standardi kërkon tani. Tek ne kjo duket kështu:
- Analiza e boshllëqeve — shqyrtojmë dokumentacionin tuaj ekzistues dhe ju tregojmë çfarë i mbulon tashmë kërkesat e reja dhe çfarë mungon.
- Plotësimi i dokumentacionit — kultura e pajtueshmërisë, konflikti i interesit, ndryshimet klimatike dhe roli i funksionit kundër ryshfetit, pa rishkruar të gjithë sistemin.
- Trajnim i shkurtër i ekipit për atë që është e re, që njerëzit të dinë çfarë do t'i pyesë auditori.
- Kalimi gjatë auditimit të rregullt mbikëqyrës ose në një auditim të veçantë për kalimin — termini me organin certifikues duhet caktuar me kohë, para 28 shkurtit 2027.
Disa nga referencat tona
Mbi 400 organizata në Mal të Zi dhe rajon e kanë kaluar implementimin me ne — nga bankat dhe organet shtetërore te prodhimi, IT-ja, laboratorët dhe mikpritja.
Këta janë vetëm disa nga klientët tanë. Më shumë për ne →
Kërkoni një konsultë falas
Do të vlerësojmë vëllimin e punës dhe do të propozojmë një plan dhe buxhet realist për organizatën tuaj. Na telefononi ose dërgoni një kërkesë — përgjigjemi brenda 24 orësh.