ISO 37301:2021 · Shqipëria dhe Mali i Zi
Implementimi i standardit ISO 37301 në Shqipëri dhe Mal të Zi
Emërtimi ndërkombëtar: ISO 37301:2021 · në katalogun e standardeve shqiptare (DPS) ende pa emërtim SSH · MEST ISO 37301:2021 (Mali i Zi)
ISO 37301 është standard certifikues për sistemin e menaxhimit të pajtueshmërisë (compliance). E ndihmon organizatën të përmbushë në mënyrë sistematike detyrimet ligjore, rregullatore, kontraktuale dhe të brendshme — dhe ta dëshmojë këtë.
Çfarë është ISO 37301:2021?
Numri i rregulloreve rritet në çdo veprimtari: e drejta e punës, taksat, mbrojtja e të dhënave, rregullore sektoriale, parandalimi i pastrimit të parave... ISO 37301 e kthen këtë kompleksitet në një sistem të menaxhueshëm: regjistrimin e detyrimeve, vlerësimin e rrezikut të pajtueshmërisë, kontrollet, trajnimet dhe kanalet për raportimin e parregullsive.
Standardi kërkohet veçanërisht në sektorin financiar, ndërmarrjet publike, farmaci dhe kompani që punojnë me partnerë ndërkombëtarë — kudo ku kostoja e mospajtueshmërisë është e lartë.
Fazat e implementimit
Fazat reale nëpër të cilat e udhëheqim çdo projekt — nga përgatitja deri te certifikata, e cila vjen vetëm në fund:
Monitorimi, auditimi dhe përmirësimi
Hapat ndjekin klauzolat 4–10 të standardit:
Konteksti dhe detyrimet e pajtueshmërisë
Regjistrojmë të gjitha detyrimet: ligjet, rregulloret, licencat, kontratat dhe aktet e brendshme, me përgjegjës për ndjekjen e tyre.
Lidershipi dhe funksioni i compliance
Drejtimi miraton politikën e pajtueshmërisë dhe cakton funksionin e compliance me autoritet dhe pavarësi të qartë.
Vlerësimi i rrezikut të pajtueshmërisë
Vlerësojmë ku janë më të mëdha rreziqet e mospajtueshmërisë dhe i drejtojmë kontrollet atje.
Trajnimet dhe kultura e pajtueshmërisë
Trajnime të punonjësve, kodi i sjelljes dhe kanale për raportimin e parregullsive (me mbrojtje të sinjalizuesve).
Kontrollet dhe trajtimi i raportimeve
Kontrolle të brendshme në procese, due diligence i palëve të treta dhe hetimi i parregullsive të raportuara.
Monitorimi, auditimi dhe përmirësimi
Tregues pajtueshmërie, auditim i brendshëm, raportim te drejtimi dhe masa korrigjuese.
Rruga drejt certifikatës
Certifikimi sipas modelit standard me dy faza pranë një organi të akredituar.
Parakusht i gjithçkaje: sistemi është implementuar dhe zbatuar në praktikë — të gjitha kërkesat e standardit janë përmbushur, është kryer auditimi i brendshëm dhe rishikimi nga drejtuesit.
Organi certifikues kontrollon dokumentacionin e sistemit dhe gatishmërinë për auditimin kryesor.
Kontroll i zbatimit në praktikë: intervista, vizitë dhe shqyrtim evidencash. Certifikatën e lëshon një organ i pavarur i akredituar certifikues — ne ju përgatisim dhe ju shoqërojmë gjatë auditimit.
Pas mbylljes së gjetjeve, lëshohet certifikata me vlefshmëri 3 vjeçare. Rekomandojmë vetëm organe certifikuese të akredituara — vetëm një certifikatë e tillë ka vlerë të plotë.
Kontrolle vjetore mbikëqyrëse dhe ricertifikim në vitin e tretë.
Përfitimet e zbatimit të standardit
Detyrimet ndiqen në mënyrë sistematike — gjobat dhe kontestet parandalohen, jo shërohen.
Sistemi i dokumentuar zvogëlon përgjegjësinë personale të drejtuesve në rast incidenti.
Bankat dhe kompanitë ndërkombëtare kërkojnë gjithnjë e më shpesh një sistem compliance nga furnitorët.
Rregulla të qarta dhe kanale të mbrojtura raportimi ndërtojnë besimin e punonjësve.
Skenar ilustrues dhe tipik që e dëgjojmë shpesh nga klientët — nuk përfaqëson një klient konkret të emërtuar.
“Rregulloret i ndiqnim sipas ‘asaj që vjen në email’, pa asnjë sistem. ISO 37301 na detyroi të krijonim regjistrin e detyrimeve të përputhshmërisë dhe të ngrinim një kanal për raportimin e dyshimeve për shkelje — sot e dimë saktësisht cila rregullore mbulon cilin proces, në vend që të shpresojmë se nuk na ka shpëtuar asgjë.”
— skenar i shpeshtë i klientëve tanë
Lidhja me standardet e ngjashme
ISO 37001 (lufta kundër korrupsionit) është çift i natyrshëm — ndajnë strukturën dhe shpesh certifikohen së bashku. ISO 31000 jep metodologjinë e rrezikut, ndërsa ISO 9001 kuadrin procedural të organizatës.
Mbajmë trajnime për të gjitha standardet që implementojmë — nga kuptimi bazë deri te auditori i brendshëm.
Pyetje të shpeshta rreth ISO 37301:2021
Cila është dallimi mes ISO 37301 dhe ISO 37001?
ISO 37301 mbulon pajtueshmërinë me të gjitha detyrimet; ISO 37001 fokusohet ekskluzivisht te parandalimi i ryshfetit dhe korrupsionit. Kombinohen shkëlqyeshëm.
A nevojitet një punonjës i veçantë për compliance?
Standardi kërkon një funksion compliance me pavarësi, por në organizata më të vogla kjo mund të jetë rol shtesë i një drejtuesi ekzistues, me mbështetjen tonë.
Sa zgjat implementimi?
Zakonisht 4 deri në 6 muaj, në varësi të numrit të rregulloreve dhe kompleksitetit të veprimtarisë. Për sisteme të mëdha — mbi 500 të punësuar, disa lokacione ose sistem i integruar me disa standarde — projekti realisht zgjat mbi një vit; edhe këta klientë i udhëheqim.
A e mbulon standardi mbrojtjen e sinjalizuesve?
Po — kërkon kanale për raportim dhe mbrojtje të personave që raportojnë, në përputhje edhe me rregulloret vendase.
Sa kushton implementimi i ISO 37301?
Nuk ka çmim fiks që vlen për të gjithë — kostoja varet nga fusha (veprimtaria) e organizatës, madhësia dhe numri i punonjësve, standardi i zgjedhur dhe gjendja aktuale e sistemit. Na dërgoni një përshkrim të shkurtër të organizatës suaj dhe do të përgatisim falas një ofertë orientuese të përshtatur për ju.
Çfarë do të thotë certifikata ISO 37301?
Kur në tender ose në kërkesën e klientit shkruhet ISO 37301:2021 ose MEST ISO 37301:2021, bëhet fjalë për të njëjtin standard — vetëm nën emërtimin kombëtar. Standardet e adoptuara në Shqipëri mbajnë prefiksin SSH (Standard Shqiptar, DPS) dhe në Kosovë prefiksin SK (Standardi i Kosovës, AKS), ndërsa Mali i Zi përdor MEST (ISME); ISO 37301 deri tani nuk figuron në katalogun e standardeve shqiptare, prandaj certifikimi bëhet sipas botimit ndërkombëtar. Përmbajtja, klauzolat dhe kërkesat që kontrollon audituesi janë identike pavarësisht emërtimit. Certifikatën e lëshon një organ certifikues i akredituar — në Shqipëri akreditimin e kryen DPA (Drejtoria e Përgjithshme e Akreditimit), në Kosovë DAK (Drejtoria e Akreditimit e Kosovës), në Mal të Zi ATCG — ndërsa njohja e certifikatës jashtë vendit varet nga fushëveprimi për të cilin organi i akreditimit është nënshkrues i marrëveshjeve EA/IAF MLA: sipas regjistrit të EA-s, DPA e ka këtë status edhe për certifikimin e sistemeve të menaxhimit, ndërsa DAK-u ende nuk është nënshkrues i EA MLA-së.
Pse ndryshojnë emërtimet, ndërkohë që standardi është i njëjti?
Çdo vend anëtar i sistemit evropian dhe ndërkombëtar të standardizimit e merr të njëjtin standard në katalogun e vet kombëtar dhe i shton një prefiks kombëtar — në Mal të Zi ky është MEST. Përmbajtja, struktura, klauzolat dhe të gjitha kërkesat që auditori i kontrollon gjatë certifikimit mbeten plotësisht identike, pavarësisht se cili emërtim shkruhet në dokument. Prandaj certifikata e lëshuar sipas njërit emërtim e mbulon plotësisht edhe tjetrin — nuk bëhet fjalë për dy standarde, por për një e të njëjtin, vetëm nën dy emra.
Veprimtaria jonë kryesore është implementimi dhe zbatimi i standardeve: e përgatisim organizatën tuaj në mënyrë që auditimi certifikues të kalojë pa surpriza, ndërsa termat „certifikimi ISO 37301:2021" dhe „certifikata ISO 37301" i shpjegojmë sepse pikërisht kështu i kërkojnë klientët. Çfarë nënkuptojnë certifikimi, akreditimi, IAF dhe auditimet mbikëqyrëse — lexoni në faqen Certifikimi / Certifikata ISO, ndërsa për emërtimet në tenderë në faqen Standardet ISO në tenderë.
Standardet që përshtaten si hoje mjalti
Çdo standard e ruan formën e vet, por së bashku formojnë një sistem të vetëm, të fortë dhe të integruar të menaxhimit (SIM) — pa boshllëqe dhe pa mbivendosje. Klikoni mbi një hekzagon për ta hapur atë standard.
Më shumë rreth sistemit të integruar të menaxhimit
Sistemi i integruar i menaxhimit (SIM) bashkon dy ose më shumë standarde ISO — për shembull ISO 37301 me ISO 9001 ose ISO 14001 — në një kuadër të përbashkët dokumentacioni, objektivash dhe kontrollesh të brendshme, në vend që çdo standard të jetojë në procedurën e vet paralele.
Një strukturë e njëjtë (struktura e nivelit të lartë — HLS) që e ndajnë të gjitha standardet moderne ISO. Falë saj, politika e cilësisë, menaxhimi i rrezikut, auditimet e brendshme dhe rishikimi nga drejtuesit mund të jenë të përbashkëta për disa standarde njëherësh.
Çdo standard veç e veç trajton një pjesë të biznesit — cilësinë, mjedisin, sigurinë, informacionin. Kur një organizatë zbaton disa prej tyre, sistemet e ndara shpejt dyfishojnë të njëjtin dokumentacion dhe të njëjtët auditorë.
Më pak dyfishim procedurash, menaxhim më i thjeshtë, mbikëqyrje më e fortë e proceseve, përdorim më efikas i burimeve dhe përgatitje më e lehtë për një auditim certifikues të kombinuar.
ISO 37301 mund të implementohet në mënyrë të pavarur ose si pjesë e një sistemi të integruar — vendimi varet nga numri i standardeve që synoni dhe nga ajo nëse do t'i zbatoni njëkohësisht apo në mënyrë graduale.
Kontrolloni gatishmërinë e organizatës suaj
Përgjigjuni disa pyetjeve dhe merrni një vlerësim orientues të nivelit aktual të gatishmërisë së organizatës suaj (ISO 37301).
Ky vetëvlerësim jep vetëm një rezultat orientues të gatishmërisë. Nuk përbën certifikim, auditim zyrtar apo konfirmim formal të përputhshmërisë.
Disa nga referencat tona
Mbi 400 organizata në Mal të Zi dhe rajon e kanë kaluar implementimin me ne — nga bankat dhe organet shtetërore te prodhimi, IT-ja, laboratorët dhe mikpritja.
Këta janë vetëm disa nga klientët tanë. Më shumë për ne →
Gati për standardizim?
Na kontaktoni për një konsultë falas hyrëse — do të vlerësojmë vëllimin e punës dhe do të propozojmë një plan dhe buxhet realist. Na telefononi ose dërgoni një kërkesë — përgjigjemi brenda 24 orësh.