ISO 21500:2021 и ISO 21502:2020 · Северна Македонија
ISO 21500 — управување со проекти во пракса
ISO 21500 и ISO 21502 се семејство насоки за управување со проекти, програми и портфолија. Не се сертифицираат, но внесуваат заеднички јазик и ред во работа што најчесто се води преку мејлови и договори во од.
Што е ISO 21500?
ISO 21500:2021 дава контекст и поими: што е проект, што програма, што портфолио и како сето тоа се поврзува со стратегијата и со начинот на кој се води организацијата. Практичните насоки за водење поединечен проект преминаа во ISO 21502:2020 — таму се улогите, планирањето, контролата, управувањето со ризиците и промените, известувањето и затворањето.
До 2021 година ISO 21500 беше „насоки за управување со проекти“, па така се споменува во постарите текстови, а понекогаш и денес во тендерската документација. Оттука и забуната — се бара ISO 21500, а се мисли на она што сега е ISO 21502. Со нив одат и ISO 21503 (програми), ISO 21504 (портфолио), ISO 21505 (управување и надзор), ISO 21508 (управување со заработена вредност) и ISO 21511 (структура на поделба на работата).
Како изгледа воведувањето
Кај насоките нема аудит на крајот, па целта е поинаква: проектите да се водат исто, без оглед на тоа кој ги води. Вака тоа изгледа во пракса:
Животен циклус на проектот
ISO 21502 ја следи логиката што секој проект и онака ја има — само бара секој чекор да има сопственик и запис:
Иницирање
Повелба на проектот: зошто се работи, кој е резултатот, кој е нарачател, а кој раководител, кои се границите на обемот.
Планирање
Поделба на работата, редослед и рокови, ресурси, буџет, план за комуникација и прв регистар на ризици.
Извршување
Работа на испораките, со водење на тимот, добавувачите и она што е договорено со нарачателот.
Контрола
Споредба на реалното со планираното, управување со промените и ризиците, известување и одлуки на контролните точки.
Затворање
Примопредавање, конечна пресметка, оценка на постигнатото и научени лекции за наредните проекти.
Што навистина се добива
ISO 21500 не се сертифицира, но примената се гледа и може да се покаже:
Интерен начин на водење проекти усогласен со ISO 21502 — краток документ што луѓето навистина го отвораат, а не прирачник од сто страници.
Повелба, план, регистар на ризици, дневник на промени и извештаи, пополнети на вашите проекти.
Раководители на проекти и нарачатели што ја знаат својата улога — и можат тоа да го покажат со потврда за обука.
Истите тие записи го покриваат планирањето, проектирањето и развојот и управувањето со промените при сертификациската проверка.
Записи од затворањето на проектите што навистина се користат при планирањето на следната работа.
Предности од воведувањето
Без оглед на тоа кој го води проектот, документите, точките на одлучување и извештаите изгледаат исто — па состојбата се гледа и без состанок.
Ризиците и промените се фаќаат додека се евтини, а не кога ќе се пробие рокот.
Нарачателот одлучува, раководителот води, тимот извршува — без толкувања кој што требало да направи.
Уредната повелба, планот и извештаите се она што го разликува изведувачот на кој му се верува од оној што испраќа ветувања.
Планирањето, проектирањето и развојот и управувањето со промените во ISO 9001 бараат токму вакви записи.
Научените лекции и обрасците остануваат во компанијата кога луѓето ќе преминат на друг проект.
Илустративно, типично сценарио што често го слушаме од клиентите — не претставува конкретен, именуван клиент.
“Проектите ги водевме по сеќавање и преку мејлови — додека ги водеше еден човек, некако одеше. Сега секој проект има повелба, еден нарачател што одлучува за обемот и краток извештај секоја недела. Промените и понатаму пристигнуваат, но знаеме колку чинат и кој ги одобрува, па рокот не се поместува тивко.”
— често сценарио кај нашите клиенти
Обуки за раководители на проекти, членови на тимови и нарачатели — повелба на проектот, планирање и проценка, регистар на ризици, управување со промените и известување според ISO 21502. Ги одржуваме онлајн за цела Северна Македонија, а во живо по договор.
Чести прашања за ISO 21500
Може ли компанија да се сертифицира според ISO 21500?
Не. ISO 21500 и ISO 21502 се напишани како насоки — немаат барања што аудиторот би ги оценувал, па ниту едно акредитирано сертификационо тело не издава сертификат на организација според нив. Она што се сертифицира се луѓето, преку обуки и испити од приватни шеми, и тоа е потврда за знаењето на човекот, а не за системот на компанијата.
Која е разликата меѓу ISO 21500 и ISO 21502?
ISO 21500:2021 дава контекст и поими — проект, програма, портфолио и нивната врска со стратегијата. ISO 21502:2020 дава насоки за водење конкретен проект: улоги, планирање, контрола, ризици, промени и затворање. Во пракса се работи според ISO 21502, а ISO 21500 објаснува каде се вклопува тоа во организацијата.
Дали ISO 21500 ги заменува методологиите како PMBOK или PRINCE2?
Не. ISO дава неутрална рамка и заеднички речник, а методологиите даваат детална разработка и сертификациски шеми за поединци. Ако веќе работите според некоја од нив, ISO 21502 се користи како проверка дека ништо важно не е испуштено, а не како замена.
Работиме според ISO 9001 — дали тогаш ни треба и ова?
ISO 9001 бара да планирате, да управувате со промените и да водите записи за проектирањето и развојот, но не кажува како се води проект. ISO 21502 ја пополнува токму таа празнина, па двата стандарда добро се надополнуваат: едниот бара доказ, другиот дава начин на работа што тој доказ го создава.
Колку чини воведувањето и обуката?
Зависи од бројот на проекти и луѓе што треба да се обучат и од тоа колку постојна документација веќе имате. Испратете ни краток опис на начинот на кој сега ги водите проектите за оквирна понуда.
📋 Проверете ја точната цена за вашата организација →„ISO 21500 сертификат“ — зошто не постои
Кога се бара ISO 21500 сертификат, се бара нешто што не постои како акредитирана сертификација. Стандардот е напишан како насока: нема барања („организацијата мора…“), па нема ни ништо што аудиторот би можел да го оцени како исполнето или неисполнето.
Она што навистина постои: лични сертификати што учесниците ги добиваат по обуката и испитот — потврда за знаењето на човекот, не за системот на организацијата. И сертификатот ISO 9001, во чиј обем се гледа дека планирањето, проектирањето и развојот и управувањето со промените навистина функционираат. Ако нарачателот изречно бара „ISO 21500“, во понудата се наведува дека методологијата за управување со проекти е усогласена со ISO 21502, со приложени обрасци и сертификати на луѓето што го водат проектот.
Наша дејност е воведувањето на стандардите во пракса и обуката на луѓето: го поставуваме начинот на водење проекти и ги обучуваме оние што ги водат. Што воопшто значи сертификација и како изгледа кај стандардите што навистина се сертифицираат, прочитајте на страницата Сертификација / ISO сертификат, а за ознаките на тендерите на страницата ISO стандарди на тендери.
Врска со сродните стандарди
ISO 9001 бара записи што овој начин на работа и онака ги создава, ISO 31000 дава методологија за регистарот на ризици, а ISO 20000-1 и ISO 27001 во ИТ-проектите се воведуваат токму преку проектен пристап.
Области во кои овој пристап најчесто се бара:
Повеќе за интегрираниот систем за управување
Интегрираниот систем за управување (IMS) обединува два или повеќе ISO стандарди — на пример ISO 21500 со ISO 9001 или ISO 14001 — во една заедничка рамка на документација, цели и интерни проверки, наместо секој стандард да живее во своја паралелна процедура.
Единствена структура (структура на високо ниво — HLS) што ја делат сите современи ISO стандарди. Благодарение на неа, политиката за квалитет, управувањето со ризиците, интерните аудити и прегледот од раководството можат да бидат заеднички за повеќе стандарди одеднаш.
Секој стандард поединечно решава еден дел од работењето — квалитет, животна средина, безбедност, информации. Кога организацијата воведува повеќе од нив, одвоените системи брзо ја дуплираат истата документација и ги дуплираат аудиторите.
Помалку дуплирање на процедурите, поедноставно управување, поцврст надзор над процесите, поефикасно користење на ресурсите и полесна подготовка за комбинирана сертификациска проверка.
ISO 21500 може да се имплементира самостојно или како дел од интегриран систем — одлуката зависи од бројот на стандарди што ги планирате и од тоа дали ги воведувате истовремено или постепено.
Некои од нашите референци
Повеќе од 400 организации во Црна Гора и регионот ја поминаа имплементацијата со нас — од банки и државни органи до производство, ИТ, лаборатории и угостителство.
Ова се само дел од нашите клиенти. Повеќе за нас →
Побарајте бесплатна консултација
Ќе го процениме обемот на работа и ќе предложиме реален план и буџет за вашата организација. Јавете ни се или испратете барање — одговараме во рок од 24 часа.