ISO 45001:2018 · Северна Македонија
Имплементација на стандардот ISO 45001 во Северна Македонија
Ознака во Северна Македонија: МКС EN ISO 45001:2023
ISO 45001 е меѓународен стандард за систем за управување со безбедност и здравје при работа (OH&S). Целта е едноставна: да се спречат повредите и професионалните заболувања пред да се случат.
Што е ISO 45001:2018?
ISO 45001 во 2018 година го замени дотогашниот OHSAS 18001 (повлечен во 2021) и стана единствениот меѓународен стандард за системи за безбедност и здравје при работа. За разлика од самото исполнување на законските обврски за безбедност при работа, стандардот бара проактивно управување: идентификација на опасностите пред да се случи инцидент, учество на работниците во системот и мерливо намалување на ризикот.
Особено е значаен за градежништвото, индустријата, енергетиката, транспортот и комуналните дејности — секторите каде што ризиците се најголеми, а инвеститорите и договорните органи сè почесто бараат сертификат како услов за ангажирање изведувачи и подизведувачи.
Фази на имплементацијата
Вистинските фази низ кои го водиме секој проект за воведување на стандардот ISO 45001 — од подготовка до сертификат, кој доаѓа дури на крајот:
Барања на стандардот (клаузули 4–10)
Чекорите ги следат точките 4–10 од стандардот, со акцент на консултирањето и учеството на работниците, што ISO 45001 посебно го бара. Не сте сигурни дали сте усогласени со овие барања? Проверете преку кратка самопроценка на дното на страницата.
Контекст и опфат на OH&S системот
Ги анализираме дејноста, работните места, локациите и заинтересираните страни (работници, синдикат, Државниот инспекторат за труд) и го дефинираме опфатот на системот.
Лидерство и учество на работниците
Раководството усвојува OH&S политика, а работниците се вклучуваат во системот преку консултирање — барање карактеристично за овој стандард.
Опасности, ризици и законски барања
Ги идентификуваме опасностите (физички, хемиски, ергономски, психосоцијални), ги проценуваме ризиците по работни места и ги попишуваме прописите за безбедност и здравје при работа.
Компетентност, свесност и комуникација
Обуки за безбедна работа, јасни правила за комуникација за ризиците и документација на системот.
Оперативна контрола и вонредни ситуации
Хиерархија на контроли (елиминација → замена → технички мерки → административни мерки → ЛЗО), управување со изведувачите и планови за вонредни ситуации.
Следење, инциденти и интерна проверка
Ги следиме показателите (повреди, речиси-несреќи), ги истражуваме инцидентите до причината и спроведуваме интерна проверка со преглед од раководството.
Подобрување
Наодите од проверките и истрагите на инцидентите се претвораат во корективни мерки и постојано намалување на ризикот.
Патот до сертификатот
Сертификација според стандардниот модел во две фази кај акредитирано сертификационо тело.
Предуслов за сè: системот е имплементиран и применет во пракса — сите барања на стандардот се исполнети, спроведени се интерен аудит и преглед од раководството.
Проверка на процената на ризикот, пописот на прописи и OH&S документацијата. Обиколка на работните места, разговори со работниците и проверка на примената на контролите во пракса. По затворањето на наодите, сертификационото тело издава сертификат со важност од 3 години.
Првата година по сертификацијата, надзорната проверка потврдува дека системот и понатаму се применува и унапредува.
Втората година следува уште една надзорна проверка, при што се проверува дали наодите од претходниот надзор се отстранети.
Пред истекот на третата година, ресертификациската проверка го обновува сертификатот за наредните три години.
Предности од воведувањето на стандардот
Проактивното управување со ризиците ги намалува повредите, боледувањата и прекините во производството.
Инвеститорите и генералните изведувачи сè почесто бараат ISO 45001 од подизведувачите.
Систематската усогласеност со прописите за безбедност и здравје при работа го намалува ризикот од казни и од одговорност на раководството.
Видливата грижа за безбедноста ја зголемува мотивацијата и помага да се задржат работниците.
Илустративно, типично сценарио што често го слушаме од клиентите — не претставува конкретен, именуван клиент.
“Пред ISO 45001, повредите при работа се решаваа усно, а „речиси-несреќите“ никој не ги ни пријавуваше. Денес имаме процена на ризикот за секое работно место, евиденција на речиси-несреќи и обука за личната заштитна опрема — бројот на повреди е преполовен за една година.”
— често сценарио кај нашите клиенти
Обуки за ISO 45001 — од основно разбирање на стандардот до обука за интерен аудитор. Ги одржуваме онлајн за цела Северна Македонија, а во живо по договор.
Чести прашања за ISO 45001:2018
Дали ISO 45001 ја заменува изјавата за безбедност со процена на ризикот?
Не — законските обврски според Законот за безбедност и здравје при работа остануваат, вклучително и изјавата за безбедност за секое работно место. Стандардот ги надградува во систем што постојано се подобрува и се сертифицира.
Што се случи со OHSAS 18001?
OHSAS 18001 е повлечен во 2021 година; ISO 45001 е неговиот меѓународен наследник со посилни барања за лидерство и учество на работниците.
Колку трае имплементацијата?
Пред сè зависи од пристапот кон имплементацијата и од тоа колку вашата организација е веќе усогласена — обично од 2 до 6 месеци, зависно од бројот на работни места и сложеноста на ризиците. Кај големите системи — над 500 вработени, повеќе локации или интегриран систем од повеќе стандарди — проектот реално трае и подолго од една година; и таквите клиенти ги водиме. Подолу на оваа страница можете да го проверите вашето моментално ниво на подготвеност преку кратка самопроценка.
Дали работниците мора да учествуваат?
Да — консултирањето и учеството на работниците е изречно барање на стандардот, а аудиторите го оценуваат преку разговори со вработените.
Колку чини имплементацијата на ISO 45001?
Не постои фиксна цена што важи за сите — трошокот зависи од областа (дејноста) на организацијата, нејзината големина и бројот на вработени, избраниот стандард и постојната состојба на системот. Испратете ни краток опис на вашата организација и бесплатно ќе подготвиме оквирна понуда прилагодена на вас.
📋 Проверете ја точната цена за вашата организација →Сертификат МКС EN ISO 45001 — што значи?
Кога се бара сертификат МКС EN ISO 45001 (односно сертификат ISO 45001:2018), се мисли на потврда што независно акредитирано сертификационо тело ја издава на организација чиј систем е усогласен со сите барања на овој стандард. Националното издание во Северна Македонија (МКС EN ISO 45001:2023, преземено од ISO 45001:2018) има идентична содржина со меѓународното — исти барања, исти точки, само под домашна ознака — затоа во тендерската документација се среќаваат двете ознаки за истиот стандард.
Зошто ознаките се разликуваат, а стандардот е ист?
Секоја земја членка на европскиот и меѓународниот систем за стандардизација го презема истиот стандард во сопствениот национален каталог и му додава национален префикс — во Северна Македонија тоа е МКС. Содржината, структурата, клаузулите и сите барања што аудиторот ги проверува при сертификацијата остануваат потполно идентични, без оглед на тоа која ознака пишува на документот. Затоа сертификатот издаден според едната ознака целосно ја покрива и другата — не станува збор за два стандарда, туку за еден ист стандард, само под две имиња.
Наша примарна дејност е имплементација и воведување на стандарди: ја подготвуваме вашата организација така што сертификациската проверка да помине без изненадувања, а поимите „сертификација ISO 45001:2018“ и „сертификат МКС EN ISO 45001“ ги објаснуваме затоа што клиентите токму така ги бараат. Што сè подразбираат сертификацијата, акредитацијата, IAF и надзорните проверки — прочитајте на страницата Сертификација / ISO сертификат, а за ознаките на тендерите на страницата ISO стандарди на тендери.
Врска со сродните стандарди
ISO 45001 ја дели структурата со ISO 9001 и ISO 14001 — заедно сочинуваат интегриран QHSE систем што најчесто се бара на тендерите. ISO 45003 го проширува системот на психосоцијалните ризици и менталното здравје при работа. Стандардите се вклопуваат како саќе — кликнете на шестоаголникот за да го отворите тој стандард.
Повеќе за интегрираниот систем за управување
Интегрираниот систем за управување (IMS) обединува два или повеќе ISO стандарди — на пример ISO 45001 со ISO 9001 или ISO 14001 — во заедничка рамка на документација, цели и интерни проверки, наместо секој стандард да живее во своја паралелна процедура.
Единствена структура (структура на високо ниво — HLS) што ја делат сите современи ISO стандарди. Благодарение на неа, политиката за квалитет, управувањето со ризиците, интерните аудити и прегледот од раководството можат да бидат заеднички за повеќе стандарди одеднаш.
Секој стандард поединечно решава еден дел од работењето — квалитет, животна средина, безбедност, информации. Кога организацијата воведува повеќе од нив, одвоените системи брзо ја дуплираат истата документација и ги дуплираат аудиторите.
Помалку дуплирање на процедурите, поедноставно управување, поцврст надзор над процесите, поефикасно користење на ресурсите и полесна подготовка за комбинирана сертификациска проверка.
ISO 45001 може да се имплементира самостојно или како дел од интегриран систем — одлуката зависи од бројот на стандарди што ги целите и од тоа дали ги воведувате истовремено или постепено.
Проверете ја подготвеноста на вашата организација
Одговорете на неколку прашања и ќе добиете оквирна процена на моменталното ниво на подготвеност на вашата организација за ISO 45001.
Оваа самопроценка дава исклучиво оквирен (индикативен) резултат за подготвеноста. Не претставува сертификација, официјална проверка (аудит) ниту формална потврда за сообразност со стандардот.
Некои од нашите референци
Повеќе од 400 организации во Црна Гора и регионот ја поминаа имплементацијата со нас — од банки и државни органи до производство, ИТ, лаборатории и угостителство.
Ова се само дел од нашите клиенти. Повеќе за нас →
Побарајте бесплатна консултација
Ќе го процениме обемот на работа и ќе предложиме реален план и буџет за вашата организација. Јавете ни се или испратете барање — одговараме во рок од 24 часа.