ISO 50001:2018 · Северна Македонија
Имплементација на стандардот ISO 50001 во Северна Македонија
Ознака во Северна Македонија: МКС EN ISO 50001:2018
ISO 50001 воспоставува систем за управување со енергија (EnMS): организацијата систематски ја следи потрошувачката, ги открива загубите и ги намалува трошоците за енергија — мерливо, од година во година.
Што е ISO 50001:2018?
Енергијата е за многу организации меѓу најголемите оперативни трошоци, а цените се непредвидливи. ISO 50001 го претвора штедењето од кампања во систем: енергетскиот преглед открива каде оди енергијата, базната линија овозможува мерење на напредокот, а показателите за енергетски перформанси (EnPI) ги држат резултатите под контрола.
Стандардот е особено исплатлив за хотели, производствени погони, ладилници, јавни претпријатија и сите организации со значителна потрошувачка — и сè побаран заедно со ESG известувањето и барањата за декарбонизација.
Фази на имплементацијата
Вистинските фази низ кои го водиме секој проект за воведување на стандардот ISO 50001 — од подготовка до сертификат, кој доаѓа дури на крајот:
Мерење, аудит и подобрување
Чекорите ги следат точките на стандардот, со енергетскиот преглед како клучен технички чекор. Не сте сигурни дали сте усогласени со овие барања? Проверете преку кратка самопроценка на дното на страницата.
Контекст, опфат и енергетска политика
Ги дефинираме границите на EnMS, а раководството усвојува политика со обврска за подобрување на енергетските перформанси.
Енергетски преглед
Ја анализираме потрошувачката по енергенси, ги идентификуваме значајните потрошувачи на енергија (SEU) и можностите за заштеди.
Базна линија и показатели (EnPI)
Ја воспоставуваме базната потрошувачка и показателите според кои напредокот објективно се мери.
Цели и акциски планови
Мерливи цели за заштеди со мерки, носители, рокови и процена на исплатливоста.
Компетентност, набавка и проектирање
Обуки, енергетски критериуми при набавката на опрема и вклучување на ефикасноста во проектирањето.
Мерење, аудит и подобрување
План за мерење, интерна проверка, преглед од раководството и постојано подобрување на перформансите.
Патот до сертификатот
Сертификација според стандардниот модел во две фази.
Предуслов за сè: системот е имплементиран и применет во пракса — сите барања на стандардот се исполнети, спроведени се интерен аудит и преглед од раководството.
Сертификационото тело ја проверува документацијата на системот и подготвеноста за главната проверка. Проверка на примената во пракса: интервјуа, обиколка и преглед на записите. Сертификатот го издава независно акредитирано сертификационо тело — ние ве подготвуваме и ве придружуваме на проверката. По затворањето на наодите се издава сертификат со важност од 3 години.
Првата година по сертификацијата, надзорната проверка потврдува дека системот и понатаму се применува и унапредува.
Втората година следува уште една надзорна проверка, при што се проверува дали наодите од претходниот надзор се отстранети.
Пред истекот на третата година, ресертификациската проверка го обновува сертификатот за наредните три години.
Предности од воведувањето на стандардот
Типичните организации уште во првите години постигнуваат мерливо намалување на потрошувачката и трошоците.
Системското намалување на потрошувачката директно го намалува јаглеродниот отпечаток.
Показателите EnPI ги откриваат аномалиите во потрошувачката пред да стигнат на сметката.
Доказот за енергетска одговорност сè повеќе го бараат банките, инвеститорите и договорните органи.
Илустративно, типично сценарио што често го слушаме од клиентите — не претставува конкретен, именуван клиент.
“Знаевме дека трошиме премногу енергија, но не и каде точно. ISO 50001 нè натера да направиме енергетски преглед, да ги идентификуваме значајните потрошувачи на енергија и секој месец да ги следиме показателите EnPI — во првата година препознавме загуби што никој претходно не ги забележал и заштедивме повеќе отколку што чинеше имплементацијата.”
— често сценарио кај нашите клиенти
Обуки за ISO 50001 — од основно разбирање на стандардот до обука за интерен аудитор. Ги одржуваме онлајн за цела Северна Македонија, а во живо по договор.
Чести прашања за ISO 50001:2018
Дали ISO 50001 се исплаќа за малите организации?
Исплатливоста расте со потрошувачката — најголем ефект имаат производството, хотелиерството и објектите со големи системи за греење и ладење. За помалите потрошувачи често е доволен енергетски преглед без целосна сертификација.
Дали е потребна посебна мерна опрема?
Стандардот бара податоци соодветни на значењето на потрошувачите; често се почнува со постојните броила и сметки, а дополнителните мерења се воведуваат целно.
Колку трае имплементацијата?
Пред сè зависи од пристапот кон имплементацијата и од тоа колку вашата организација е веќе усогласена — обично од 4 до 6 месеци, вклучувајќи го енергетскиот преглед и воспоставувањето показатели. Кај големите системи — над 500 вработени, повеќе локации или интегриран систем од повеќе стандарди — проектот реално трае и подолго од една година; и таквите клиенти ги водиме. Подолу на оваа страница можете да го проверите вашето моментално ниво на подготвеност преку кратка самопроценка.
Каква е врската со енергетската контрола што ја бара законот?
Според Законот за енергетска ефикасност, големите трговци се должни да спроведуваат енергетска контрола на секои четири години. Од таа обврска ги ослободува систем за управување со енергија (како ISO 50001) само ако е сертифициран од акредитирано тело за оцена на сообразност и вклучува енергетска контрола според правилникот — ослободувањето не е автоматско. Во секој случај, системот обезбедува препораките од контролата навистина да се спроведат и одржат.
Колку чини имплементацијата на ISO 50001?
Не постои фиксна цена што важи за сите — трошокот зависи од областа (дејноста) на организацијата, нејзината големина и бројот на вработени, избраниот стандард и постојната состојба на системот. Испратете ни краток опис на вашата организација и бесплатно ќе подготвиме оквирна понуда прилагодена на вас.
📋 Проверете ја точната цена за вашата организација →Сертификат МКС EN ISO 50001 — што значи?
Кога се бара сертификат МКС EN ISO 50001 (односно сертификат ISO 50001:2018), се мисли на потврда што независно акредитирано сертификационо тело ја издава на организација чиј систем е усогласен со сите барања на овој стандард. Националното издание во Северна Македонија (МКС EN ISO 50001:2018) има идентична содржина со меѓународното — исти барања, исти точки, само под домашна ознака — затоа во тендерската документација се среќаваат двете ознаки за истиот стандард.
Зошто ознаките се разликуваат, а стандардот е ист?
Секоја земја членка на европскиот и меѓународниот систем за стандардизација го презема истиот стандард во сопствениот национален каталог и му додава национален префикс — во Северна Македонија тоа е МКС. Содржината, структурата, клаузулите и сите барања што аудиторот ги проверува при сертификацијата остануваат потполно идентични, без оглед на тоа која ознака пишува на документот. Затоа сертификатот издаден според едната ознака целосно ја покрива и другата — не станува збор за два стандарда, туку за еден ист стандард, само под две имиња.
Наша примарна дејност е имплементација и воведување на стандарди: ја подготвуваме вашата организација така што сертификациската проверка да помине без изненадувања, а поимите „сертификација ISO 50001:2018“ и „сертификат МКС EN ISO 50001“ ги објаснуваме затоа што клиентите токму така ги бараат. Што сè подразбираат сертификацијата, акредитацијата, IAF и надзорните проверки — прочитајте на страницата Сертификација / ISO сертификат, а за ознаките на тендерите на страницата ISO стандарди на тендери.
Врска со сродните стандарди
ISO 14001 е природен пар — енергијата е еден од клучните аспекти на животната средина. ISO 9001 дава процесна рамка, а ISO 50001 лесно се интегрира во постојниот IMS. Стандардите се вклопуваат како саќе — кликнете на шестоаголникот за да го отворите тој стандард.
Повеќе за интегрираниот систем за управување
Интегрираниот систем за управување (IMS) обединува два или повеќе ISO стандарди — на пример ISO 50001 со ISO 9001 или ISO 14001 — во заедничка рамка на документација, цели и интерни проверки, наместо секој стандард да живее во своја паралелна процедура.
Единствена структура (структура на високо ниво — HLS) што ја делат сите современи ISO стандарди. Благодарение на неа, политиката за квалитет, управувањето со ризиците, интерните аудити и прегледот од раководството можат да бидат заеднички за повеќе стандарди одеднаш.
Секој стандард поединечно решава еден дел од работењето — квалитет, животна средина, безбедност, информации. Кога организацијата воведува повеќе од нив, одвоените системи брзо ја дуплираат истата документација и ги дуплираат аудиторите.
Помалку дуплирање на процедурите, поедноставно управување, поцврст надзор над процесите, поефикасно користење на ресурсите и полесна подготовка за комбинирана сертификациска проверка.
ISO 50001 може да се имплементира самостојно или како дел од интегриран систем — одлуката зависи од бројот на стандарди што ги целите и од тоа дали ги воведувате истовремено или постепено.
Проверете ја подготвеноста на вашата организација
Одговорете на неколку прашања и ќе добиете оквирна процена на моменталното ниво на подготвеност на вашата организација за ISO 50001.
Оваа самопроценка дава исклучиво оквирен (индикативен) резултат за подготвеноста. Не претставува сертификација, официјална проверка (аудит) ниту формална потврда за сообразност со стандардот.
Некои од нашите референци
Повеќе од 400 организации во Црна Гора и регионот ја поминаа имплементацијата со нас — од банки и државни органи до производство, ИТ, лаборатории и угостителство.
Ова се само дел од нашите клиенти. Повеќе за нас →
Побарајте бесплатна консултација
Ќе го процениме обемот на работа и ќе предложиме реален план и буџет за вашата организација. Јавете ни се или испратете барање — одговараме во рок од 24 часа.