AML / СППФТ · Законска обврска · Северна Македонија
AML процедури и обуки — спречување перење пари и финансирање на тероризам
Ако сте субјект според Законот за спречување перење пари и финансирање на тероризам, документите не се формалност: процена на ризикот, интерни акти, овластено лице и обучени вработени се бараат веднаш, а надзорот најчесто ги бара токму кога ги немате.
Кој е субјект според законот
Законот ги набројува субјектите во членот 5. Не станува збор само за банките — на списокот се и дејности што ретко самите себеси се гледаат како „финансиски“:
банки и други финансиски институции
Централниот депозитар за хартии од вредност; правни и физички лица што професионално даваат услуги за инвестициско советување
заложувалници, односно лица што даваат заеми под залог на предмети
приредувачи на игри на среќа
даватели на услуги поврзани со виртуелни средства
правни и физички лица што професионално даваат ревизорски и сметководствени услуги или услуги за даночно советување
правни и физички лица што професионално организираат аукции
посредници во промет со недвижности; кај закупот — само ако месечната закупнина изнесува 10.000 евра или повеќе
трговци со уметнички дела, кога вредноста на трансакцијата изнесува 10.000 евра или повеќе
трговија со уметнички дела што се врши во слободни зони, со истиот праг од 10.000 евра
даватели на услуги на трустови и на правни лица
Адвокатите и адвокатските друштва, како и нотарите, исто така се субјекти според членот 5 од законот — точниот опсег на работите за кои важат обврските проверете го во важечкиот текст на законот.
Внимание: субјект не станувате само според дејноста, туку понекогаш и според износот — за трговијата со уметнички дела и за посредувањето во закуп на недвижности законот поставува праг од 10.000 евра. Ограничувањата за плаќање во готово проверете ги во важечкиот текст на законот.
Што бара законот од субјектите
Ова е минимумот што го бара надзорот — и редоследот по кој го поставуваме:
Прагови, рокови и казни што треба да ги знаете
Најчестите грешки не се во документацијата, туку во деталите — еве ги бројките што треба да ги имате предвид:
Што проверува надзорот и колкави се казните
Надлежен орган според законот е Управата за финансиско разузнавање (УФР). При надзор најчесто се проверува:
Казните се утврдени во евра во денарска противвредност и зависат од големината на субјектот. За најтешките прекршоци (член 186) правното лице се казнува од 20.000 до 120.000 евра (од микро до голем субјект), а одговорното лице од 3.000 до 18.000 евра. За прекршоците по член 187 казната е од 5.000 до 40.000 евра, а по член 188 од 2.000 до 10.000 евра. За намерно, организирано или повторено прекршување со значителна штета казната може да достигне двоен износ од остварената корист или најмалку 1.000.000 евра (за финансиските институции 10% од приходот или најмалку 5.000.000 евра), а можна е и привремена забрана за вршење дејност.
Што правиме за вас
Не продаваме папка со обрасци — го поставуваме она што го бара надзорот, на начинот на кој вие навистина работите:
Интерен акт со фактори на ризик за вашите клиенти, држави, канали и производи — во форма што ја бара надзорот и со план за годишно ажурирање.
Политики и процедури, прашалници за анализа на клиентот, евиденции за вистинскиот сопственик и обрасци за известувања — прилагодени на вашата дејност.
Индикатори за препознавање сомнителни клиенти и трансакции што имаат смисла за она што навистина го работите.
Помош при изборот и именувањето, опис на задачите и обука — вклучително и за заменикот, кој најчесто се заборава.
Обуки за шалтер, продажба и раководство, со програма, евиденција и материјали што остануваат кај вас. Ако прописите бараат посебен испит или лиценца за овластеното лице, тоа не можеме да го замениме — но кандидатот го подготвуваме.
Интерна проверка пред контролата, преглед на записите и помош во подготовката на внатрешната контрола и на програмата за обуки.
Обуки — што правиме ние, а што бараат прописите
Обуките на вработените се обврска на субјектот: потребна е редовна стручна обука и усовршување на луѓето што работат со клиентите, а надзорот бара доказ дека обуката е одржана. Тие обуки ги држиме ние — за шалтер, продажба и прием на клиенти, за раководството и за тимот околу овластеното лице. На нив ги поминуваме индикаторите за сомнителни трансакции на ваши примери, постапката кога ќе се појави сомнеж, што смее, а што не смее да му се каже на клиентот и водењето евиденции. Ги држиме онлајн за цела Северна Македонија, а во живо по договор.
Условите за овластеното лице се посебно прашање. Дали за вашиот вид субјект се бара посебна обука, испит или лиценца и кој ја издава, проверете во законот и во подзаконските акти — ако се бара стручен испит, тој не можеме да го замениме. Она што го правиме е подготовка на кандидатот и целиот систем околу него: процена на ризикот, интерни акти, индикатори, евиденции и подготовка за надзор.
Чести прашања
Дали AML системот се сертифицира?
Не. Ова е законска обврска, а не стандард што се сертифицира — нема сертификационо тело ниту сертификат. Она што постои е надзорот, кој проверува дали имате процена на ризикот, интерни акти, овластено лице, обуки и евиденции. Ако сакате системска рамка околу тоа, се воведува ISO 37301 (сообразност) или ISO 37001.
Имаме мала сметководствена агенција — дали сме субјекти?
Да. Законот (член 5) меѓу субјектите изречно ги вбројува правните и физичките лица што професионално даваат сметководствени и ревизорски услуги, како и услуги за даночно советување.
Кој може да биде овластено лице?
Лице со доволно овластувања и пристап до податоците за работата да ја врши ефикасно, стручно оспособено и запознаено со работењето на субјектот. Се именува и заменик што ги исполнува истите услови. Точните услови, вклучително и дали се бара посебна обука, испит или лиценца, ги пропишуваат законот и подзаконските акти — проверете ги пред именувањето.
Што бара надзорот прво?
Процената на ризикот и датумот на нејзиното последно ажурирање, интерните акти и програмата, одлуката за именување на овластеното лице и заменикот, евиденцијата за обуките, листата на индикатори и записите од анализата на клиентите. Роковите за доставување на бараната документација ги определува законот, па најдобро е сè да биде подготвено уште пред надзорот.
Колкави се казните?
Казните се во евра во денарска противвредност и зависат од големината на субјектот: за најтешките прекршоци правното лице плаќа од 20.000 до 120.000 евра, а одговорното лице од 3.000 до 18.000 евра. За другите прекршоци казните се од 2.000 до 40.000 евра. При намерни, организирани или повторени прекршувања со значителна штета казната може да изнесува 1.000.000 евра и повеќе, а можна е и привремена забрана за вршење дејност.
Колку чини усогласувањето и обуката?
Зависи од дејноста, бројот на вработени и од тоа дали имате барем еден документ. Испратете краток опис на работењето — добивате рамка на работата и цена, без обврска.
📋 Проверете ја точната цена за вашата организација →Поврзани страници
Што добро се комбинира со AML обврските:
Области во кои ова најчесто се бара:
Некои од нашите референци
Повеќе од 400 организации во Црна Гора и регионот ја поминаа имплементацијата со нас — од банки и државни органи до производство, ИТ, лаборатории и угостителство.
Ова се само дел од нашите клиенти. Повеќе за нас →
Дали сте субјект — и дали ги имате документите?
Кажете ни со што се занимавате и што веќе имате — ќе предложиме план за усогласување со обврските за спречување перење пари. Јавете ни се или испратете барање — одговараме во рок од 24 часа.